Documentation

Letters

-Search for letters
-Search in texts

Manuscripts

Editions

Links

Contact

C18

Link: linnaeus.c18.net/Letter/L1165 • Joseph von Rathgeb to Carl Linnaeus, 16 September 1750 n.s.
Dated 16 7bris 1750. Sent from Venezia (Italia) to (). Written in Latin.

Nobilissimo, Experimentissimo Doctissimoque Domino
Carolo Linnaeo,
Archiatro P[erillustri] Reg[is] Sv[eciae], Med[icinae] et Bot[anices] Professori,
Viro Celeberrimo,
S[alutem] p[lurimam] d[icit]
Joseph à Rathgeb Eques.

Mortuo proximis his diebus, qui epistolas meas describit, ipse manu mea, quamvis difficulter legitur, praesentem exaro, qua, Vir Celeberrime, tibi nondum molestus fuissem, nisi servus, quo fidenter uti soleo, Librum Vitaliani DonatiDonati, Vitaliano (1713-1763).
Italian. Professor of natural history,
Turin. Travelled in the Balkans and in
the Orient. Correspondent of Linnaeus.
Saggio della Storia Natural [sic] Marina dellíAdriatico fol°, quem Tibi jam pervenisse existimo, me nesciente officio Cursorio tradidisset.[1] Animus erat illum eadem via mittendi, qua anno praeterlapso cistam librorum. Nunc vereor, ne de re tantae Molis, quamvis Societati Regiae inscriptae, portorium solvere debuisti. Quod, si ita factum, fac, ut sciam impensam, quam curabo illico refundi! Mihi autem ignoscas, quaeso, quum haec sine mea culpa acciderint.

Quod ad Librum ipsum attinet, libenter audirem sententiam Tuam, sed, ut eam diceres candidissime. Quae enim inter Te & me intercedunt, nemini aperitur[a][a] : MS1 [read] aperiuntur . Hic locorum certe non laudatur. Argumentum meretur quidem tractari[b][b] : MS1 tractari <prodit> penitissime. Plurima, non dicam omnia, in eo adhuc obscura. Requirit autem diligentem exactumque observatorem insuper optimis instrumentis instructum, quae tantum in Donato, quantum in aliis desiderantur. Hoc planius patebit inferius, ubi de phosphoro in Mari a VianelliVianelli, Giuseppe (17?-17?).
Italian. Entomologist.
detecto. Boni hi viri saepe saepius somniant vidisse, quae visa non fuere. Sed ad Donatum redeo. Divisio, quam de plantis Marinis instituit, nulli probatur. Utitur ad hanc non solum verbis argumento, de quo tractat, nullo modo propriis, sed illorum ipsorum verborum falsa atque aliena significatione. Nam legio, centuria, Cohors, &c., certum hominum numerum apud Romanos significarunt, quodque magis absurdum: Legio in Centurias, centuriae in Cohortes dividuntur. Quae nomina Barbara etiam ipsis generibus imponuntur. Haec quidem minora. Maius est, quod figurae cujusvis plantae aut plantae ipsae ita dissectae, earum partes ita confuse litteris notatae, ut magno cum labore intelligatur, quid sibi velit. Ceterum plantas omnes Coralliis exceptis in aestuariis urbi huic vicinis aut ab eadem non longe dissitis habemus aliasque multas forte aliquo tempore meliori cum descriptione in lucem proditurae[c][c] : [read] prodituras , quibus observationes non paucae supra insecta in his ipsis aestuariis adjungendae. Sed haec & alia de Donati Libro in praesentiarum missa facio. De planta, quam certus SeslerusSesler, Lionardo (17?-1785).
Italian. Physician in Venice.
Vitaliana denominare voluit paucis agam, ut inde videas eam non mereri inter Tua genera adsumi.[2]

Medicinam practicam is profitetur, quamvis, parum etiam in eadem versatus, nullius certe ea de re existimationis studiose quaerens amicitiam meam nihilque inde ego suspicans vulgariter admisi animo colendi eodem, quo Pharmacopaei coluntur iis, quos ad colligendas herbas hinc inde mittunt. Multa mecum conversando [d][d] : MS1 [added above the line] (absit jactantia)[d][d] : MS1 [added above the line] ex sermonibus meis addidicit ignarus earum rerum omnium, quas verum Botanicum scire oportet. Posteaquam animadverti eundem pecuniae magis quam mihi amicum esse, rupi. Accessere unius & alterius Viri honesti admonitiones, ut caverem. Priusquam a me repellerem, exhibuit meo nomine insignire plantam, quam jam VitalianoDonati, Vitaliano (1713-1763).
Italian. Professor of natural history,
Turin. Travelled in the Balkans and in
the Orient. Correspondent of Linnaeus.
dicavit. Recusavi, quod, quum homo nullius existimationis sit, inde nihil honoris mihi esset accessurum. Nunc forte credidit mihi displicere, alii eandem obtulisse. Potuissem, ut etiam hujus solius cogitationis eum poenituisset. Planta autem non solum mea (quam nihili facio), sed etiam aliorum opinione non est, quam Fab[ius] ColumnaColonna, Fabio (1567-1650).
Italian. Botanist, painter and engraver.
describit. Auctor hic certe accuratus plantae suae duo semina adsignat. Haec constanter in fructu uniloculari, cuius capsula Apice quinquefariam dehiscit, quatuor vel Tria semina, hinc gibba, inde plana & receptaculum in medio capsulae Erectum Liberum habet. Ego & alii in hortis eam alunt. Fructum autem non perficit. In embryone quatuor plerumque semina auxilio microscopii observantur. Dum maturantur, unum aut aliud abortit. Videtur potius esse species Androsaces. PontederaPontedera, Giulio (1688-1757).
Italian. Director of the botanical
garden and professor of botany at Padua.
He rejected Linnaeusís system. Linnaeus
named a family of Narcissoides,
Pontederia, after him.
eam facit: Auricula ursi Alpina, gramineo folio Jasmini Lutei flore Tourn[efortii]Tournefort de, Joseph Pitton
(1656-1708). French. Botanist and
explorer, professor of botany at Paris.
. Quo fundamento nescio. Esse potest Tournefortium hanc ipsam plantam vidisse et Auriculae speciem nominasse, sed Auricula non est. Quas plantas Tourn[efortius] simpliciter in suo Pinace[e][e] : MS1 <[illegible]>
Pinace [added above the line]
nominat, non adeo certum est ejus generis species esse, sub quo nominantur. Verum quasi nimis de hac Vitaliana ejusdemque Auctore!

Respondeo jam ad Epistolam Tuam ultimam d[e] d[ie] 10 Julii,[3] cum qua accepi dissertationem doctissimam Oeconomiam Naturae.[4] Gratias de eadem ago maximas. Quum autem in eadem deficiat, quod inter primum folium, quod est Titulus, & ipsam dissertationem intercedit, quaeso, mitte! Primum folium, quod habeo, desinit: nimirum maxima. Desunt reliqua usque ad pag. 1, quae incipit: A?-§1 Per oeconomiam Naturae intelligimus, &c.

De Insecto, quo Mare noctu lumineum fit, haec recenter observata habeto! Est qui praetendit Vianellium male vidisse, pejus delineasse illud insectum, in quo novus inventor 70 & 80 annulos conspici asserit. Adjungit alia insecta in iisdem locis quoque reperisse, quibus Mare noctu pariter splendet. Quis eorum verum dicat, statuere nequeo. Audio Viannellium secundam opusculi sui editionem curare velle, forte, ut meliora proferat. Non habent hic nostri observatores microscopia ita excellentia, ut iisdem fidenter aliquis acquiescere possit. Accedit, quod etiam parum versati sint in ipsis observationibus instituendis.

Mira sunt, quae narras de Margaritis in quavis concha arte Tibi, Vir Celeberrime, soli adhuc cognita gignendis.[5] Si pretium non adeo magnum pro hoc secreto exigeres, quum jam Magnates Vestri id habere recusent, ego emerem. Esne autem certus margaritam, quae ita gignitur, illius ipsius naturae esse, illius pulchritudinis, cuius sunt, quas ex Oriente adferunt, inter uniones[6] repositae? Secretum hoc etiam apud Chinenses practicatum fuisse evincunt ea, quae Vol. 22 des Lettres édifiantes écrites par quelques Missionaires de la Compagnie de Jesu memorantur. Breviori tempore res absolvebatur. Verum requirebat impensam magnam. Quum artificium Tuum simplicissimum sit, eo magis aestimandum.

Si velles notatos dies in Italia, quibus arbores frondes suas exserunt, necesse foret, ut id in diversis locis notaretur. Sed quos inveniam, qui id negotii sibi sumant. Magna diversitas est loci ad locum. Apud nos, quibus montes alti nivibus tecti imminent, tardius erumpunt. Plus tamen tardant Patavii.[f][f] : MS1 <quam> Patavii Deberent hae observationes fieri, uti ab du Hamel in Commentariis Societ[atis] Reg[iae] Scient[iarum] Paris[iensis] factas videmus.

Gratum habeo, quod de foliis diverse convolutis mones. Data occasione observabo.

Gratissimum autem, si facturus, ut habeam Fundamenta Tua Botanica denuo imprimenda.[7] Sed melius erit, si vestratum aut Holmiae aliquis, qui res Lipsiam mittendas curat, exemplar pro me nomini meo inscriptum, illis ipsis rebus suis adjungat suoque amico Lipsiae committat, ibidem Mercatori Christophoro GraeslerGraesler, Christopher
(17?-17?). Swedish. Merchant in
Stockholm.
tradere. Hoc enim modo & certius & citius habebo. Vellem, ut etiam genera denuo imprimi curares.[8] Aliqua in ipsis characteribus ex posterioribus observationibus immutanda. Crederem bene etiam fieri, si ad quodvis genus adnotares, quae species characteri formando inservit. Nam in speciebus ipsis aliquando, immo saepius, differentiam in aliqua parte fructificationis inveniri observo. Alio tempore cogitationem meam Tibi aperiam, quo haec differentia forse servire potest.

Si apud vos nihil novi in Re herbaria, minus certe apud nos, ubi hoc studium penitus negligitur. Accepi his diebus IV volumina Itineris conscripti ab Hispanis a defuncto PhilippoPhilip V, (1683-1746).
Spanish. King of Spain. Reigned from
1701-1746.
Rege in Americam Meridionalem missis. Utilitatis alicuius esse possunt, quae ad figuram Terrae determinandam observarunt.[g][g] : MS1 <[illegible]>
observarunt [added above the
line
]
In Re naturali aliquae descriptiones, e.g.[h][h] : MS1 <[illegible]>
e.g. [added above the line]
plantarum, quam maxime jejunae adjectae. Potuisset ea opera multum Lucis adferri in universa historia naturali illius climatis, sed pudeat viros doctos ita imperfecte scripsisse inprimis de plantis, quas ex habitu describunt neglecta fructificatione in totum. De insecto, ex quo Cochinilla paratur, particularia adferunt.[9] De avibus & piscibus aliqua, sed[i][i] : MS1 sed <hoc> etiam haec[j][j] : MS1 <[illegible]>
haec [added above the line]
imperfecte.

De strage Bovina multa remedia tentata. Nullum inventum, quod desideratum effectum sortitum fuisset. Nihil melius, ubi animalia infirmari coepere, reliqua ex stabulo educere, separare, stabula ipsa dealbare, pasculum mutare, aliqua medicamenta etiam injecta, prohibitum, ne[k][k] : MS1 <ut> ne [added above
the line
]
qui infirma tractaret, cum sanis se misceret. Sed saepius hae & aliae diligentiae non profuere. Cessavit strages, dum aut nullum animal amplius superfuit aut Deo placuit malum avertere. Incredibilis numerus maxime in Lombardia periit.

Desunt mihi aliqui Libri Botanici, ut iam antea scripsi, qui olim & annis[l][l] : MS1 <nob> annis abhinc proximis apud vos prodiere. Si tantum favorem praestare potes eos conquirere, notam[m][m] : MS1 <not> notam tibi mittam, quos desidero. Mittam etiam pecuniam, priusquam pretia persolveris aut persolutis & indicatis.

Negotia publica de Aquilejensi Patriarchatu, ut litteris praecedentibus significavi, inquietum me tenebant.[10] Verendum erat, ne enim caussa oriretur nos abhinc avocandi. Nunc omnia in melius vergunt atque hic timor evanuit.

Ne epistola haec absque ullo signo mei in Te obsequii veniat, accipe pauca haec folia adjuncta,[11] quae usui esse possunt sine molestia invenire plantam quamvis in Tabulis Bocconi.

Non Te affligat, Vir Nobilissime amantissimeque, si aemuli Te premunt. Eo magis elucebit Virtus Tua. Apud nostrates semper minus habemur. Invidia eos torquet. Tu intra & extra Patriam virtutibus clarus in alio non inveniendis, Tu per universam Europam nomen iam adeptus cum ipso Orbe duraturum.

Vale et me amare perge! Et si in aliqua re Tibi usui esse possum, libere jube & iterum Vale.

Venetiis 16 Septembris 1750.

upSUMMARY

The scribe who wrote down Joseph von Rathgebís letters has died.

Rathgeb feels compelled to write to Linnaeus, because a servant of his has sent Linnaeus Vitaliano Donatiís Della storia naturale marina dellí Adriatico by mail. Rathgeb fears that Linnaeus has paid postage for the book. If so, Rathgeb will reimburse him. Donatiís book has many shortcomings. Rathgeb wants Linnaeusís opinion.

Lionardo Sesler practises medicine, though he does not know much of this science. He is a suspect person. He wanted to dedicate a plant to Rathgeb that he had already named Vitaliana. Rathgeb turned down the offer. Rathgeb discusses the plant. It does not seem to be the one described by Fabio Colonna, but rather a species of Androsace.

Rathgeb proceeds to answer Linnaeusís letter dated 10 July 1750 o.s., 21 July 1750 n.s. Linnaeus is thanked for De oeconomia naturae.

Giuseppe Vianelli has been criticised for his observations regarding the phosphorating insect.

Rathgeb is amazed by Linnaeusís plans to produce pearls. Since Sweden is not interested in Linnaeusís discovery, Rathgeb wants to buy it. He asks whether these pearls have the same quality as those from the Orient.

Lettres édifiantes écrites par quelques Missionaires de la Compagnie de Jesu, XXII, show that pearls have been produced earlier by the Chinese.

In answer to Linnaeusís question regarding the time when trees are leafing, Rathgeb says that it differs from place to place. Such observations should be made just as Henri Louis Duhamel du Monçeau has done in Commentarii societatis regiae scientiarum Parisiensis.

Rathgeb looks forward to having a copy of the new edition of Fundamenta botanica. It can be forwarded to Christopher Graesler, merchant in Venice. Rathgeb hopes that also Genera plantarum will be printed again, because there are things that need to be changed.

Rathgeb has received four volumes of a journey that some Spaniards made to South America, sent out there by the late Spanish King. There are many shortcomings in the work regarding botanical matters. The cochineal-insect is described. The descriptions of birds and fish are imperfect.

Many remedies have been tried to cure the plague among the cattle, but none has been very successful. The best way is to separate sick animals from the healthy ones, etc. An incredible number of animals have died in Lombardy.

Rathgeb will send Linnaeus a list of books that he wants.

The dispute regarding the Patriarchate of Aquileja has stabilised. Rathgeb does not fear any more that the Austrians have to leave.

upMANUSCRIPTS

a. original holograph (LS, XII, 155-157). [1] [2] [3] [4] [5]

upTEXTUAL NOTES

a.
MS1 [read] aperiuntur
b.
MS1 tractari <prodit>
c.
[read] prodituras
d.
MS1 [added above the line]
e.
MS1 <[illegible]> Pinace [added above the line]
f.
MS1 <quam> Patavii
g.
MS1 <[illegible]> observarunt [added above the line]
h.
MS1 <[illegible]> e.g. [added above the line]
i.
MS1 sed <hoc>
j.
MS1 <[illegible]> haec [added above the line]
k.
MS1 <ut> ne [added above the line]
l.
MS1 <nob> annis
m.
MS1 <not> notam

upEXPLANATORY NOTES

1.
2.
For Vitaliana, see Sesler, Lettera intorno ad un nuovo genere di piante terrestri in: Donati, Della storia naturale marina dellí AdriaticoDonati, Vitaliano Della
storia naturale marina dellí Adriatico
saggio giuntavi una lettera del Signor
L. Sesler intorno ad un nuovo genere di
piante terrestri
(Venice 1750).
.
3.
Linnaeusís letter to Joseph von Rathgeb, 10 July 1750 o.s., 21 July 1750 n.s., has not come down to us.
4.
5.
See Linnaeus to Carl Funck, 6 February 1761 n.s., Br. o. Skr. I:1, no 10, pp. 27-30.
6.
Unio is a large pearl.
7.
8.
9.
The cochineal-insect (Coccus cacti) produces the Cochenilline.
Aquileja in Gorizia-Gradisca (former Austrian Görz and Gradisca) in northeastern Italy.
These sheets have not come down to us.